سیستم کنترل کیفیت نوتریکا
خیلی بیشتر از «بازرسی» ساده
با موضوع کنترل کیفیت میتوان خیلی ساده برخورد کرد و تا حد بازرسی آنرا پایین آورد. محمولهای وجود دارد. بازرسی میشود که جلو برود یا خیر. همچنین فرایندی کنترل میشود که کارش درست است یا خیر. این ماموریت میتواند بعد از هر بازرسی تمام شده تلقی شود.
اما رویکرد نوتریکا به کیفیت این گونه نیست. نوتریکا سه مرحله برای امور کیفی قائل است: ۱) قبل از بازرسی ۲) هنگام بازرسی و ۳) بعد از بازرسی. این مراحل آمیخته با بخشهای مهندسی، تضمین کیفیت، آزمایشگاه، انبار، تولید و بازرگانی نوتریکا هستند و در مجموع، یک چرخه یادگیرنده را تشکیل میدهند که بطور خودکار از تجربیات قبلی برای بهبود تصمیمات و عملکرد آینده استفاده میکند.
چرخه کیفیت نوتریکا
برای آنکه دانش سازمان رو به افزایش باشد و قضاوتها در مورد تامین کنندگان، فرآیندها، تجهیزات و … پویا بماند ، باید بتوان از گذشته درس گرفت. امکانات نوتریکا کمک میکند تا دانستنیها به درستی و سادگی ثبت شده و بموقع استفاده شوند.
این سیستم چند مرحله دارد و تقریبا کل سازمان را در این ماموریت مشارکت میدهد.
مراحل این چرخه:
- تولید یا تکمیل دانش فنی (شناخت محصول، فرآیند، ابزارها …). زیر نظر: واحد مهندسی
- طرحریزی کیفیت (چگونه کنترل کنیم؟). زیر نظر: واحد مهندسی
- برنامهریزی کیفیت (چگونه منابع کیفی را بهتر بکار بگیریم). زیر نظر: واحد برنامه ریزی
- کنترل کیفیت (انجام بازرسیها و آزمونها). زیر نظر: واحدهای کنترل کیفیت و آزمایشگاه
- بررسی و رفع مشکلات (اصلاح و پیشگیری). با مشارکت: تضمین کیفیت، تولید، مهندسی، بازرگانی و تقریبا کل سازمان
- تکمیل دانش فنی (مرحله اول)
در ادامه خواهید دید که چرخه کیفیت نوتریکا نگارشِ عملگرایانهای از PDCA (چرخه دمینگ) است.
مزایای مرتبط با «نیروی انسانی»
این نوتریکا است که تعیین میکند: چه کسی؟ چه زمان؟ چه کاری؟ به چه اندازه؟ با چه روشی؟ با چه ابزاری؟ با چه معیار پذیرشی؟ و … باید انجام دهد. پس:
- تعداد بازرس کمتری نیاز خواهید داشت (یا افراد موجود، کارِ بیشتری خواهند کرد)
- وظایف بازرسها کمتر و دقیق تر خواهد بود.
- بازرسان میتوانند تخصص، سابقه و تجربه کمتری داشته باشند.
- تمام وقت آنها برای کارِ واقعی و مفید صرف خواهد شد.
- کار پرسنل شفاف خواهد بود. هم از جهت میزان کار و هم مسئولیت های آینده آن.
- براحتی میتوان بازرس کیفیت استخدام یا تربیت کرد. آموزشها، کوتاهتر خواهد بود.
- وابستگی به افراد خاص، کمتر میشود. زیرا دانش سازمان در سیستم خواهد بود نه نزدِ افراد.
- نوتریکا میتواند صلاحیت بازرس را برای وظایف محوله بررسی کند. این بررسی بر اساس مدرک تحصیلی او و دورههایی که گذرانده و مقایسه آن با تخصصهای مورد نیازِ کارِ بازرسی انجام میشود و اگر بازرس واجد شرایط نباشد هشدار یا جلوگیری (به انتخاب شما) انجام خواهد شد.
مزایای مرتبط با «فرآیند و روش کار»
- میتوانید مراحل کاری را به یکدیگر وابسته کنید. تا وقتی مرحله قبلی انجام نشده مرحله بعدی قابل انجام نباشد. (اجباری بودن این امر بشکل پارامتر در کنترل شماست) چند مثال:
- تا وقتی کالا بازرسی نشده یا جواب آزمونهای آن نیامده، جابجا کردن آن امکانپذیر نباشد.
- تا وقتی نمونهها توسط بازرس QC جمع آوری و تحویل آزمایشگاه نشده، ثبت نتایج آزمون امکانپذیر نباشد.
- تا وقتی برنامه تولید و دستور تولید مشخص نشده نتوان بازرسی انجام داد. و دهها نمونه دیگر
- نیاز به بازرسی سختگیرانه (یا برعکسِ آن) بشکل خودکار تشخیص داده میشود. در سناریوهایی مانند: ۱) بازرسی تامین کننده جدید، ۲) بازرسی بعد از تعمیراتِ اساسی ، ۳) بازرسی پس از رد چند محموله و غیره … بطور خودکار تعداد مورد بازرسی و شیوه بازرسی و روش نتیجه گیری تغییر خواهد کرد.
مزایای مرتبط با «ابزار کار»
- نوتریکا ویژگیها و وضعیت ابزار مورد استفاده برای بازرسی را هم کنترل میکند. برای مثال اگر بخواهید یک سنجشِ صدم میلمیتری را با کولیس دهم میلیمتر انجام دهید به شما یادآوری و جلوگیری خواهد کرد.
- همچنین وضعیت کالیبراسیون ابزار نیز کنترل خواهد شد. مثلا اگر کولیس برای سنجشهای زیر ۵ سانتیمتر مناسب نیست، از چنین سنجشی جلوگیری میشود. یا اگر کولیس شما همیشه ۲/۰ میلیمتر بیشتر نشان میدهد، این تفاوت را منظور میکند.
- بازرس ها میتوانند با تبلت و بارکدخوان کار کنند. البته این امر اجباری نیست اما بشدت توصیه میشود.
- نوتریکا با ابزارهای بیسیم مثل کولیس بلوتوثدار که پس از هر سنجش، خودش نتیجه را در تبلت ثبت میکند، کار میکند.
مزایای مرتبط با «اسناد و مدارک فنی»
- ارتباط با واحد مهندسی بدون کاغذ، آنلاین و بدون خطا خواهد بود.
- طرح کنترل کیفیت یا Control Plan به معنای واقعی زنده خواهد بود. هر تغییری در CP ، مشخصاتِ: کالا ، فرآیند ، تجهیزات و غیره از اولین بازرسی بعدی بطور خودکار بکار گرفته میشود.
- واحد QC نیازی به جداول نمونه برداری هم نخواهد داشت زیرا از تعیین تعداد نمونهها تا نتیجهگیری از آنها، همه مراحل زیر نظرِ نوتریکا است.
مزایای «ارتباط» با سایر واحدها
- هیچ نیازی به تماس تلفنی یا مکاتبه یا پیگیری در هیچ موردی وجود ندارد.
- ارتباط با واحد انبار کاملا سیستمی است و انبار تنها پس از تایید کیفی محموله در نوتریکا ، میتواند آنرا جابجا کند.
- ارتباط با واحد تولید نیز همین گونه است. اگر انباشته های تولید نیاز به بازرسی داشته باشند ، بدون بازرسی قابل انتقال نخواهند بود. (نه به انبار ، نه به فرآیند بعدی)
- در صورت رد شدن انباشته، تمامی مراحل رسیدگی به کالای نامنطبق و اقدامات پیشگیرانهِ احتمالی، سیستمی است و چرخه کاملی دارد.
- در صورت بروز مشکل در خط تولید و نیاز به دستور توقف، این دستور فقط در سیستم ثبت میشود و اطلاع رسانی به مسئولینِ تولید توسط نوتریکا انجام میشود.
بکارگیری چند منظوره سنجشها در نوتریکا
هر جا که امکان داشته باشد نوتریکا این کارها را انجام میدهد:
- سنجشها در مقابل هر سه نوع تلرانسِ سختگیرانه ، نرمال و آسانگیرانه قرار داده میشوند. و نتیجه گیری به این شکل خواهد بود:
- با معیارهای سختگیرانه، نتیجه چنین است.
- با معیار پذیرش نرمال، نتیجه این است.
- و با معیار پذیرش آسانگیرانه، نتیجه این است.
- در همین راستا، نوتریکا بجای واژههای «کالای نامنطبق» یا «کالای پذیرفته» از یکی از عبارات زیر استفاده میکند:
- اگر کالا با هر معیار پذیرشی ، حتی سختگیرانه پذیرفته است: «پذیرفتهِ مطلق» .
- اگر در سختگیرانه پذیرفته نیست اما در حالت نرمال پذیرفته است: «پذیرفتهِ نرمال» یا «نامنطبقِ سختگیرانه» (بسته به اینکه معیارِ رسمی چه بوده: اگر معیار رسمی سختگیرانه بوده، از «نامنطبق سختگیرانه» استفاده میشود و اگر معیار رسمی نرمال بوده، از «پذیرفته نرمال» استفاده میشود.)
- اگر فقط در حالت آسانگیرانه پذیرفتنی است: «پذیرفتهِ آسانگیرانه» یا «نامنطبقِ نرمال»
- اگر در هیچ حالتی حتی آسانگیرانه قابل پذیرش نیست: «نامنطبقِ مطلق»
- توجه داشته باشید در صنعتِ رسمی چیزی به نام معیار پذیرش آسانگیرانه وجود ندارد. حتی گاهی بکارگیری آن جُرم است! اما در دنیای واقعی، گاهی سازمان مجبور است بخاطر شرایط اضطراری (مثلا جلوگیری از توقف خط بخاطر کمبود مواد یا تعهد در تحویل سفارش و …) این مشکل را به جان بخرد که کالاها را بازرسی مجدد کند یا فرآیند اضافی در مسیر تولید قرار دهد و امثال آن. نوتریکا که یک برنامه عمل گرایانه است از شما میخواهد که آخرین حد تحمل عیب را به او بگویید تا بتواند در چنین شرایط اورژانسی ، به شما کمک کند.
سنجشها نه فقط برای تعیین تکلیف بازرسیِ فعلی بلکه برای تعیین شرایط دراز مدت یک تامین کننده (یا فرآیند) هم بکار گرفته خواهند شد. و تلاش خواهد شد با ارزیابی آماریِ دراز مدتِ هر تامین کننده (یا فرآیند)، نقاط ضعف او شناسایی شده و به خودش اطلاع رسانی شود تا کارش را بهبود بخشد. برای مثال از یک تامین کننده ممکن است بتدریج ۱۰ محموله دریافت شده باشد و در هر محموله تعدادی نمونه بازرسی شده باشد. نوتریکا علاوه بر کار عادی روی هر محموله ، گاهی فرض میکند که یک محموله به اندازه تمام ۱۰ محموله دریافت شده و به اندازه تمام نمونهها، بازرسی شده و همه نتایج (واقعی نه مصنوعی) را هم بصورت انباشته در نظر میگیرد و بر این اساس قضاوت جدیدی در مورد تامین کننده و کیفیت کالاهای او میکند.
اگر دچار کمبود زمان، نفرات، ابزار و ... شدید
گاهی به علت کمبود منابع نمیتوان کلِ بازرسی را انجام داد. مثلا قرار است ۵۰ نمونه بررسی شود اما فقط فرصت بازرسی ۲۰ نمونه وجود دارد. نوتریکا میتواند کارهای نشده را بر اساس کارهای شده پیشنهاد بدهد. یعنی ۲۰ نمونه شما را بررسی کند و بر اساس آنها ۳۰ سنجش دیگر به گونهای پیشنهاد بدهد که نتیجه نهایی هنوز همان باشد. سنجشهای پیشنهادی دارای همان تابع توزیع آماری خواهند بود و از لحاظ آماری، مصنوعی بودن آنها قابل تشخیص نیست.
به این ترتیب هیچوقت نیازی به ثبت اطلاعات غیرواقعی (بخاطر الزامات) نخواهد بود. و وقتِ پرسنل تلف نخواهد شد. نوتریکا میداند هر سنجش از کدام نوع است و قضاوتها هم دچار خطا نخواهد شد.
سایر مزایای کنترل کیفت نوتریکا
- نوتریکا با وجود توانایی های گسترده ، هیچگاه شما را در کنج قرار نمیدهد. نوتریکا همیشه راهکار دارد اما صلاحدید شما برتر است. هر جا مصلحت بالاتری وجود داشته باشد، مسئولینِ مجاز میتوانند مسیرهای دلخواه را طی کنند. (این امکانات پارامتر هستند و ما سیستم را به هر شکلی که شما بخواهید تحویل خواهیم داد)
- سیستم بصورت خود-آموز طراحی شده است و برخورد یا عدم برخورد با مشکلات بر تصمیمات آینده اثرگذار خواهد بود. این اثرگذاری میتواند از یک موضوع ساده مانند تغییر سطح بازرسی شروع شود و تا تغییرات در مدارک فنی پیش برود. این سیستم نه فقط یاورِ واحد کنترل کیفیت بلکه بازوی قویِ واحد مهندسی خواهد بود.
خلاصه امکانات کنترل کیفیت نوتریکا
- کار با تبلت و بارکد خوان (اما اجباری نیست)
- برنامه ریزی کنترل و بازرسیهای لازم کیفی (بر اساس CP)
- کنترل کیفیت انباشته (ورودی یا تولیدی)
- کنترل کیفیت حین تولید
- صدور خودکار درخواست آزمون (بویژه در شروع تولید) و کمک در جمعآوری نمونه ها
- ثبت و پیگیری کامل عدم انطباق ها
- ثبت و پیگیری کامل شکایات مشتریان
- اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه در سطح کل سازمان
- ثبت تمامی سنجشها و بازرسی ها (نفر، ابزار، زمان، روش، معیار پذیرش …)
- با سنجش های کمی و کیفی
- امکان صدور خودکار دستور توقف تولید
- امکان ثبت هزینه های کیفیت
- امکان ادامه خودکار سنجش های شما (اگر وقت ندارید تا آخر انجامش دهید)
- ادامه سنجش بر اساس نتایج تا اینجای کاِر شما خواهد بود. رندوم نیست . الگوریتم پیچیده ای دارد و باعث تغییر نتیجه نخواهد شد. همچنین به شرطی قابل انجام است که نوتریکا بتواند از لحاظ آماری نتیجه گیری کند. ما کیفیت محصول شما را مهمتر از آسان سازی کار میدانیم.
نکته
قبل از پیاده سازی سیستم QC ، باید مکانیزاسیون واحد مهندسی انجام شده باشد وگرنه از تمامیِ امکانات QC ـِ نوتریکا نمیتوان بهره گرفت.
دعوت به همکاری برای پله بعدی
نوتریکا در بحث کیفیت دنبال هدف بالاتری هم هست که هنوز به آن نرسیده است. برای رسیدن به آن هدف باید الگوریتم آنرا در یک سازمان پیاده سازی کرد. ما دنبال سازمانی هستیم که اولا توانایی و ثانیا اراده برای رسیدن به چنین هدفی را داشته باشد.
هدف این است: کسب حداکثر کیفیت با میزان بهینه از سرمایه گذاری بر موضوع کیفیت.
به عبارت دیگر: ایجاد تعادل بین هزینههای کیفیت و هزینههای فقدان کیفیت
باز هم سادهتر : سرمایه گذاری روی کیفیت تا کجا به صرفه است؟
با اینکه عنوانِ موضوع ، زیبا و دوست داشتنی جلوه میکند و انتظار میرود هر شرکتی آنرا بخواهد. اما واقعیت آنست که بخاطر پیچیده بودن مکانیزمِ اجرایی آن، در هر سازمانی قابل پیاده سازی نیست. در ضمن بسیاری از سازمانها فقط شعار کیفیت را میدهند و در عمل آنرا دنبال نمیکنند. آنها بازرسی را وظیفه و هزینه سربار میدانند نه سرمایه گذاری که قرار باشد پولی به آنها برگرداند.
این سیستم در سازمانی قابل پیاده سازی است که: ۱) واحد مهندسیِ خیلی قوی ۲) واحدهای کنترل کیفیت و تضمین کیفیتِ خوب ۳) واحد مالیِ تحلیلگر داشته باشد. واحد مالی باید حسابداری بهای تمام شده استاندارد را پشت سر گذاشته و برای حسابداری بهای تمام شده واقعی خیز برداشته باشد.
اگر شما چنین شرکتی هستید و خواهان چنین سیستمی هستید خوشحال خواهیم شد با شما گفتگویی داشته باشیم.
